1 oktober 14:00 – 17:00 | Ru Paré (Chris Lebeaustraat 4)
Er liggen gigantische uitdagingen in de zorg. De vergrijzing legt een enorme druk op het zorgsysteem dat nu al piept en kraakt. Verder werkt het zorgsysteem niet voor iedereen even goed. Er is een grote gezondheidsongelijkheid en juist in achtergestelde wijken is de toegang tot zorg en welzijn moeilijk en soms kafkaesk.
Gemeenschappen worden aangedragen als één van de oplossingen voor de problemen in de zorg. De afgelopen jaren wordt hier ook vanuit de politiek en beleid steeds vaker naar gewezen. Zorgzame buurten is inmiddels niet alleen een begrip maar ook een beleidsdoel geworden. Zorgzame buurten sluiten dan ook aan op het beleidsdoel waarin mensen zo lang mogelijk thuis moeten wonen en daar zorg en ondersteuning krijgen, om op die manier de zorguitgaven te verlichten.
In deze bijeenkomst verdiepen we ons in zorgzame gemeenschappen in Nieuw-West en uit het land. Wat zijn “zorgzame gemeenschappen” precies? Zit de oplossing voor de uitdagingen in de zorg in de gemeenschap? Hoe komen deze zorgzame gemeenschappen dan tot stand en hoe versterken we ze? Hoe zorgen we ervoor dat bewoners eigenaarschap voelen en zeggenschap hebben over hun eigen zorg en welzijn? En wat is de rol van buurtopbouwwerkers hierin?
We gaan hierover met elkaar in gesprek. Eerst met een plenair deel met oa een inleiding door publicist Pieter Hilhorst. Hij is mede-auteur van de recente publicatie ‘De belofte van de gemeenschap’ Daarnaast komt Jan Smelik, als algemeen coördinator van Nederland Zorgt Voor Elkaar zit hij midden in de beweging naar zorgzame gemeenschappen, ook is hij mede-initiatiefnemer van de zorgcoöperatie Austerlitz Zorgt.
Hierna volgen er reacties van het panel met Joke Veldkamp (Energie Senioren Amsterdam Nieuw-West) en Latifa Cherabi (Marokkaanse Ouderen Salon), en is er volop ruimte voor discussie met de zaal.
In het tweede gedeelte gaan we uiteen in verdiepingssessies over oa voorzorcirkels (door Nederland Zorgt Voor Elkaar); de rol van buurtopbouwwerkers met Jeroen Gradener en Doortje Kal; en de moeilijke weg naar gelijkwaardige samenwerking tussen bewoners en ambtenaren met Yannick Drijfhout (PhD onderzoeker naar oa Aanpak Noord).
13:30 Inloop
14:00 Welkomstwoord, korte introductie
14.15 Plenair: Pieter Hilhorst over de belofte van de gemeenschap, Jan Smelik (Austerlitz Zorgt/Nederland Zorgt Voor Elkaar) over zorgzame gemeenschappen, daarna enkele inspirerende initiatieven uit Nieuw-West en discussie met zaal
15:15 – 15:30 pauze
15:30 Verdiepingsessies (zie hieronder)
I Rol opbouwwerkers met Jeroen Gradener en Doortje Kal
II Introductie tot voorzorgcirkels met Nederland Zorgt Voor Elkaar
III De weg naar gelijkwaardige samenwerking tussen ambtenaren en bewoners met Yannick Drijfhout (PhD onderzoeker naar oa Aanpak Noord).
16:45 Slotwoord
17:00 Naborrel
Georganiseerd in samenwerking tussen Samenwonen-Samenleven, Dock Combiwel, Eigenwijks en het Ben Sajet Centrum.
<- aanmelden kan via dit formulier ->
Verdiepingssessies
I Rol opbouwwerkers met Jeroen Gradener en Doortje Kal
Welke rol kan het opbouwwerk spelen in het cultiveren van inclusieve zorgzame gemeenschappen? Aan de hand van enkele praktijkvoorbeelden verkennen Doortje Kal en Jeroen Gradener hoe opbouwwerkers in het verleden lokale gemeenschappen ondersteunden. Allereerst in het werken aan onderlinge verbinding waarin het verschil tussen mensen er mag zijn. En ten tweede in het versterken van zeggenschap in de samenwerking met zorgorganisaties en beleid. Vervolgens nodigen we de deelnemers uit om in een worldcafé-setting hun rol maar ook kun grenzen als opbouwwerker te benoemen, onder meer in de samenwerking met zorgorganisaties.
II Introductie tot voorzorgcirkels met Nederland Zorgt Voor Elkaar
Voorzorgcirkels zijn netwerken van ongeveer 10 tot 15 ouderen – of adressen – in een buurt, die elkaar op verschillende manieren ondersteunen. Ze spreken met elkaar af dat ze voor elkaar klaarstaan en stemmen af hoe ze elkaar kunnen helpen. Dit doen ze vrijwillig, maar met een serieuze inzet.
De ‘zorg’ in het woord voorzorgcirkel moet je zien als ‘omkijken naar elkaar’, en niet als professionele zorg. Het gaat om zorgzaamheid, ondersteuning, hulp, gezelligheid en het tegengaan van eenzaamheid. Voorzorgcirkels worden – het woord zegt het al – uit voorzorg gevormd.
Wij zien voorzorgcirkels als een eenvoudige, laagdrempelige manier om te bouwen aan een nieuwe, zorgzamere samenleving. In voorzorgcirkels vervagen de traditionele rollen van ‘helper’ en ‘ontvanger’. Hier helpen mensen elkaar over en weer en zorgen ze, indien nodig, voor elkaar. Gelijkwaardigheid is hierbij geen onderwerp van discussie; het is vanzelfsprekend.
Benieuwd wat voorzorgcirkels precies zijn, waarom ze zo belangrijk zijn en hoe je zelf aan de slag kunt? Kom dan naar deze sessie!
III Op weg naar (on)gelijkwaardige samenwerking tussen ambtenaren en bewoners
‘De gemeenschap’ wordt gezien als dé oplossing voor allerlei sociale issues, vooral in wijken waar bewoners zich ‘ongehoord’ voelen. Dit roept tegelijkertijd ook lastigheden op in ‘superdiverse’ wijken: er leven zogenaamde ‘gesloten’ of ‘lastig bereikbare’ gemeenschappen zijn. Het is dus niet dé gemeenschap die gewenst is, maar er heerst een wens voor bepaalde gemeenschappen. Hierdoor ontstaan in- en uitsluitingsmechanismen die schuren met de wens voor gelijkwaardige samenwerking tussen ambtenaren en bewoners. In deze sessie, waarin de relatie tussen bewoner en ambtenaar centraal staat, bespreken we deze mechanismen op basis van onderzoek van Yannick Drijfhout. Hij deed onderzoek in twee diverse stadswijken waar ambtenaren en bewoners met elkaar samenwerken, en waar ongelijkheden naar boven kwamen door overvraging, uitsluiting en machteloosheid.